AUTHORS STORIES
Δήμητρα ΙΩΑΝΝΟΥ
Η Δήμητρα Ιωάννου ανήκει στις συγγραφείς που καταφέρνουν να δημιουργούν ιστορίες γεμάτες συναίσθημα, ένταση και βαθιά ανθρώπινους χαρακτήρες. Μέσα από τα βιβλία της ξεδιπλώνονται οικογενειακές σχέσεις, μυστικά, τραύματα και ήρωες που κινούνται ανάμεσα στο φως και στις πιο σκοτεινές πλευρές του εαυτού τους. Με τη ματιά της ψυχοθεραπεύτριας αλλά και την ευαισθησία μιας δημιουργού που παρατηρεί τον άνθρωπο πίσω από τις λέξεις, έχει χτίσει ένα ξεχωριστό συγγραφικό σύμπαν που έχει αγαπηθεί ιδιαίτερα από το αναγνωστικό κοινό.
Από την πρώτη της εμφάνιση με την «Κασσάνδρα» μέχρι το πρόσφατο βιβλίο της «Η Ανεπιθύμητη Ανιψιά», η συγγραφέας παραμένει πιστή σε ιστορίες που εστιάζουν στην ανθρώπινη ψυχή, στις σχέσεις και στις σιωπές που πολλές φορές λένε περισσότερα από τις ίδιες τις λέξεις.
Σε αυτή τη συνέντευξη μιλά για τη συγγραφή, την ψυχοθεραπεία, τους ήρωές της, τις βαθύτερες ανάγκες που γεννούν μια ιστορία, αλλά και για το νέο μυθιστόρημα που ετοιμάζει.
1. Πότε μπήκε για πρώτη φορά η συγγραφή στη ζωή σας; Θυμάστε τι ήταν αυτό που σας ώθησε να εμπιστευτείτε τη φωνή σας και να αφηγηθείτε μια ιστορία;
Η συγγραφή μπήκε στη ζωή μου σε μια δύσκολη περίοδο που έχει μείνει στο μυαλό μου σαν ένα όμορφο δώρο μέσα σε άσχημο περιτύλιγμα. Τότε ένιωθα επιτακτική την ανάγκη να κλείσω ένα κεφάλαιο και να προχωρήσω, όμως οι συνθήκες καθυστερούσαν κι εγώ έπρεπε με κάποιο τρόπο να συμβιβαστώ με αυτή την αναμονή. Έτσι δημιούργησα έναν κόσμο δικό μου, έναν χώρο όπου μπορούσα να αποφορτίζομαι από κάθε είδους πίεση. Με αυτόν τον τρόπο γεννήθηκε η Κασσάνδρα, το πρώτο μου μυθιστόρημα που εκδόθηκε το 2013 από τις Εκδόσεις Ψυχογιός. Με τον γραπτό λόγο ήμασταν πάντα καλοί φίλοι και έτσι δεν ένιωσα ποτέ άγχος απέναντι στη συγγραφή. Είναι με έναν πολύ προσωπικό τρόπο η δική μου ψυχοθεραπεία και δε θα την άλλαζα ποτέ και για τίποτα.
2. Ως ψυχοθεραπεύτρια, έχετε καθημερινά επαφή με τον ανθρώπινο ψυχισμό. Πόσο έχει επηρεάσει αυτή η ιδιότητα τον τρόπο που δημιουργείτε τους χαρακτήρες σας;
Μέσα από την εκπαίδευση μου έχω πλέον τη δυνατότητα να βλέπω τον άνθρωπο χωρίς φίλτρα και νιώθω πως αυτό περνάει και στη γραφή μου. Το προσωπικό μου στοίχημα είναι να δημιουργώ ολοζώντανους χαρακτήρες, ανθρώπους αληθινούς με τα προτερήματα και τα ελαττώματά τους, τις αντιφάσεις και τις ρωγμές τους. Θέλω ο αναγνώστης να φτάνει σε σημείο να νιώθει πως αν απλώσει το χέρι του, θα τους αγγίξει. Πως δεν τους διαβάζει απλά σε ένα βιβλίο, αλλά συνυπάρχει στον κόσμο τους. Δεν με ενδιαφέρουν καθόλου οι τέλειοι ήρωες αλλά εκείνοι οι ανθρώπινοι που κάνουν λάθη, που αγαπούν άτσαλα, που θυμώνουν, που φοβούνται, που πέφτουν αλλά σηκώνονται και ξανασυνεχίζουν. Η ψυχοθεραπεία μου έχει μάθει να ακούω πίσω από τις λέξεις κι αυτό ακριβώς κάνω και στη λογοτεχνία. Γράφω όσα δεν λέγονται. Μπορεί κάποιους χαρακτήρες να τους συμπαθήσεις κι άλλους όχι, όμως σίγουρα θα κατανοήσεις τη συμπεριφορά, τις σκέψεις, τις πράξεις και τα κίνητρά τους. Κι αν στο τέλος τους κουβαλάς λίγο μέσα σου κλείνοντας το βιβλίο, τότε νιώθω πως έχω κερδίσει το παιχνίδι.
3. Οι ήρωές σας μοιάζουν συχνά να κουβαλούν βαθιές πληγές και σιωπηλά τραύματα. Είναι για εσάς η συγγραφή ένας τρόπος κατανόησης αυτών των αόρατων πλευρών του ανθρώπου;
Ναι, σε μεγάλο βαθμό η συγγραφή είναι για μένα ένας τρόπος να κατανοώ αυτές τις αόρατες πλευρές του ανθρώπου. Μέσα από τους ήρωές μου ένιωσα να βλέπω πιο καθαρά τα τραύματα πίσω από τις πράξεις και τις ανασφάλειες πίσω από τα κίνητρα. Με γοητεύουν ιδιαίτερα οι ‘γκρίζοι’ χαρακτήρες. Εκείνοι που δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί, αλλά κινούνται σε μια ενδιάμεση ζώνη γεμάτη αντιφάσεις. Είναι πολύτιμοι καταλύτες γιατί σπρώχνουν την ιστορία μπροστά, ανατρέπουν ισορροπίες, φέρνουν την εξέλιξη. Και την ίδια στιγμή η συνύπαρξη με τέτοιους ήρωες (αλλά και με τέτοιους ανθρώπους γενικότερα) σε φέρνει μπροστά σε μια σπουδαία ανάγκη. Να εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου να βάζεις όρια, έχοντας παράλληλα κατανόηση. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να κρίνεις, αλλά να βλέπεις καθαρά. Και αυτή η καθαρότητα είναι για μένα ένα πολύ ουσιαστικό δώρο της συγγραφής.
4. Υπάρχει κάποιος χαρακτήρας που σας έχει αγγίξει τόσο βαθιά, ώστε να δυσκολευτήκατε να τον αποχωριστείτε όταν ολοκληρώσατε το βιβλίο;
Επειδή το παθαίνω σε κάθε βιβλίο μου, θα μιλήσω για εκείνη την πρώτη φορά. Το βίωσα έντονα με την Κασσάνδρα στο ομώνυμο μυθιστόρημα. Η Κασσάνδρα δεν ήταν μια απλή ηρωίδα. Είχε ειδικό βάρος, δύναμη, μοναχικότητα, καθώς και μια βαθιά ανάγκη να φροντίζει τους άλλους, ακόμη κι όταν εκείνοι δεν την ήθελαν κοντά τους γιατί τη φοβόντουσαν. Είχε κάτι το ατίθασο και ταυτόχρονα τρυφερό, ανήκοντας περισσότερο στη φύση παρά στον κόσμο των ανθρώπων. Όσο τη γνώριζα, τόσο βάθαινε η σχέση μου μαζί της. Τη θαύμαζα βαθιά, είχα γίνει φίλη της και όταν ολοκλήρωσα την ιστορία της, ένιωσα μεγάλη στενοχώρια που πλέον δε θα έμπαινα καθημερινά στον κόσμο της. Όμως ταυτόχρονα ήταν και η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα ότι κάποιοι ήρωες δεν φεύγουν ποτέ πραγματικά, απλώς συνεχίζουν να ζουν μέσα σου.
5. Το τελευταίο σας βιβλίο, «Η Ανεπιθύμητη Ανιψιά», είναι μια ιστορία που αγγίζει βαθιά τις οικογενειακές σχέσεις και τα μυστικά που μπορούν να τις καθορίσουν. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιστορία και τι ήταν αυτό που θέλατε περισσότερο να εξερευνήσετε μέσα από αυτήν;
Η «Ανεπιθύμητη Ανιψιά» γεννήθηκε από μια πολύ έντονη ανάγκη να διερευνήσω την έννοια της απόρριψης και μάλιστα σε μια από τις πιο σκληρές μορφές της. Εκείνης που έρχεται από την ίδια την οικογένεια. Από ανθρώπους που θεωρητικά θα έπρεπε να στηρίζουν, να αποδέχονται και να ενθαρρύνουν. Με ενδιέφερε να φωτίσω τι συμβαίνει σε έναν άνθρωπο όταν μεγαλώνει με την αίσθηση ότι δεν είναι αρκετός. Και κυρίως πώς μπορεί να εξελιχθεί για να πάψει να κουβαλά για πάντα αυτό το βάρος. Για μένα η ιστορία αυτή είναι μια διαδρομή προς την αυτοαξία. Μια υπενθύμιση ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι λίγος και ότι η αξία του δεν μετριέται από τη λάθος εικόνα που ενδέχεται να του καθρεφτίζουν κάποιοι άλλοι. Είναι κάτι που καλείται κάποιος να το ανακαλύψει μόνος του, να το χτίσει και να το υπερασπιστεί. Και κάπου εκεί μέσα από αυτή τη διαδικασία να πάρει τον ρόλο που του ανήκει και να γίνει ο πρωταγωνιστής της ζωής του.
6. Η ελληνική παράδοση και οι τόποι της χώρας μας έχουν ξεχωριστή θέση στα βιβλία σας. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο σε αυτούς τους κόσμους;
Με γοητεύει η ενέργεια της Ελλάδας. Τίποτα δεν είναι ουδέτερο σε αυτή τη χώρα. Κάθε πέτρα κουβαλά μνήμη, κάθε δρόμος έχει ιστορία και κάθε πέλαγος ψιθυρίζει τα μυστικά του. Ο κάθε ελληνικός τόπος δεν είναι για μένα απλό φόντο αλλά ολοζώντανος πρωταγωνιστής με φως αλλά και με σκιές, με τρυφερότητα αλλά και με σκληρότητα που διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην κάθε ιστορία μου. Από την άλλη με γοητεύουν τα ήθη και οι παραδόσεις που συνέχουν τις ζωές των ανθρώπων: Πώς δομούν την κοινωνία τους, πώς διαδρούν μεταξύ τους, πώς προχωρούν τη ζωή τους, πώς κρύβονται και πώς αποκαλύπτονται μέσα από τα έθιμά τους. Με αυτά τα εργαλεία χτίζονται οι πιο μεστοί χαρακτήρες και οι πιο ουσιαστικές ιστορίες.
7. Κάθε νέο βιβλίο είναι και μια νέα αρχή. Σήμερα, μετά από μια σημαντική συγγραφική πορεία, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας συγκινεί ή να σας φοβίζει όταν βρίσκεστε μπροστά στην πρώτη λευκή σελίδα;
Νιώθω ευγνωμοσύνη για την πρώτη λευκή σελίδα και για τις επόμενες που ακολουθούν. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να με φοβίζει το καταφύγιό μου; Είναι ο χώρος όπου πλάθεται ένας νέος κόσμος και με συγκινεί ιδιαίτερα η στιγμή που οι ήρωες παίρνουν την πρώτη τους ανάσα. Σιγά σιγά αποκτούν φωνή, μνήμη, βούληση. Γίνονται φίλοι και συνοδοιπόροι μου κι εγώ παθιάζομαι μαζί τους. Δεν τους ελέγχω απόλυτα και ευτυχώς, γιατί με ιντριγκάρουν οι ανατροπές και οι απότομες στροφές. Και όταν έρχεται η στιγμή να γράψω τη λέξη «τέλος», υπάρχει πάντα η γλυκόπικρη αίσθηση του αποχωρισμού. Μου λείπουν αφάνταστα. Είναι εκείνη η στιγμή που το βιβλίο παύει να είναι δικό μου και γίνεται δικό σας. Κι αυτό είναι από τα πιο μεγάλα δώρα που μπορεί να πάρει ένας συγγραφέας.
8. Η συγγραφή είναι, τελικά, ένας τρόπος να πλησιάσουμε καλύτερα τον εαυτό μας; Εσείς τι έχετε ανακαλύψει για τη Δήμητρα μέσα από αυτή τη διαδρομή;
Όπως και η ψυχοθεραπεία, έτσι και η συγγραφή είναι ένας πολύ ειλικρινής καθρέφτης. Αν αποφασίσεις να τον κοιτάξεις, δεν σου χαρίζεται. Είναι ένας τρόπος να πλησιάσουμε τον εαυτό μας, όχι απαραίτητα για να τον ‘βελτιώσουμε’, αλλά τουλάχιστον να τον καταλάβουμε. Μέσα από αυτή τη διαδρομή ανακάλυψα ότι η Δήμητρα αντέχει περισσότερα από όσα νόμιζε, ότι έχει σκοτάδια που δεν φοβάται πια να κοιτάξει και φως που δεν ντρέπεται να δείξει. Έμαθα να σέβομαι τις αντιφάσεις μου, και να μην προσπαθώ να τις βάζω με το ζόρι σε τάξη. Να έχω περισσότερο χώρο στην καρδιά μου για τα λάθη των άλλων. Και τελικά δεν γράφω για να ξεφύγω από εμένα, γράφω για να με συναντήσω ξανά και ξανά, κάθε φορά λίγο πιο καθαρά.
9. Υπάρχει κάποια αντίδραση αναγνώστη, μια φράση ή μια στιγμή, που έχει μείνει χαραγμένη μέσα σας και σας υπενθύμισε γιατί γράφετε;
Ναι, έχω λάβει και λαμβάνω πάρα πολλά τέτοια μηνύματα, γλυκές φράσεις που με συγκινούν βαθιά: «Νόμιζα ότι ήμουν μόνη, μέχρι που διάβασα το βιβλίο σας». Όλα αυτά με κάνουν να καταλαβαίνω πως με τις ιστορίες του ένας δημιουργός χτίζει γέφυρες ανάμεσα σε ανθρώπους που ίσως δε συναντηθούν ποτέ. Είναι συγκλονιστικό το πώς ένας αναγνώστης σε μια άλλη πόλη που ζει τη δική του ζωή με εντελώς διαφορετικά προβλήματα, να βρίσκει παρηγοριά σε ένα βιβλίο μου και να ταυτίζεται με έναν ήρωα μου. Είναι η απόδειξη ότι η λογοτεχνία δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Και είναι μεγάλη συγκίνηση να ξέρεις ότι κάπου, κάποιος κρατάει το βιβλίο σου και νιώθει λίγο λιγότερο μόνος. Αυτό για μένα είναι αρκετό. Είναι ο λόγος που επιστρέφω πάντα στη λευκή σελίδα που αναφέραμε παραπάνω.
10. Αν μπορούσατε να συναντήσετε τον εαυτό σας λίγο πριν ξεκινήσει αυτό το ταξίδι στη λογοτεχνία, τι θα θέλατε να του πείτε σήμερα;
Θα της έλεγα να γράψει όπως νιώθει, σαν χείμαρρος, χωρίς να φοβηθεί τις στραβοτιμονιές, γιατί κι αυτές είναι μέρος της διαδρομής. Να εμπιστευτεί το ένστικτό της και να θυμάται πως η μαγεία δεν βρίσκεται στην τελειότητα αλλά στην αλήθεια. Θα της έλεγα πως όλα όσα τη δυσκόλεψαν χθες, αύριο μπορεί να γίνουν το υλικό για τις πιο δυνατές της ιστορίες. Πως θα περάσει πολλές ώρες στο γραφείο της και μέσα στον κόσμο της ιστορίας της, όμως αυτό δεν καλείται μοναξιά αλλά επιλογή ζωής. Θα τη συμβούλευα να φροντίσει να έχει γύρω της καλούς ανθρώπους, που είναι σε θέση να κατανοήσουν και να συμπορευτούν μαζί της σε αυτό το μονοπάτι, γιατί η διαδρομή, όσο μαγική κι αν είναι, θέλει στήριξη και καθαρό βλέμμα. Και πως κάποια μέρα, χωρίς να το καταλάβει πώς θα κοιτάξει πίσω, θα χαμογελάσει και θα πει μέσα της ‘άξιζε τον κόπο’. Αξίζει τον κόπο!
11. Και πριν σας αποχαιρετήσουμε, θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε για το νέο σας βιβλίο. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται αυτή την περίοδο και τι μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας για τον κόσμο ή τους ήρωες που ετοιμάζεστε να συστήσετε στους αναγνώστες σας;
Καλώς εχόντων των πραγμάτων, το νέο μου βιβλίο θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο του 2026 από τις Εκδόσεις Ψυχογιός και είναι μια ιστορία που με παρέσυρε σε πολύ βαθιά νερά. Κινείται σε έναν κόσμο γεμάτο εντάσεις, ίντριγκες και σιωπηλές συγκρούσεις, όπου τίποτα δεν είναι αθώο και κάθε επιλογή έχει το τίμημα της. Στο κέντρο της βρίσκονται άνθρωποι που αγαπούν με τρόπο απόλυτο, πόθοι που καίνε και δεσμοί που δοκιμάζονται μέχρι τα άκρα. Υπάρχουν έρωτες θερμοί, κάποιοι παθιασμένοι και άλλοι τραγικοί που μοιάζουν καταδικασμένοι από την πρώτη στιγμή κι όμως δεν σταματούν να παλεύουν να επιβιώσουν. Είναι μια ιστορία για το τι αντέχει η καρδιά όταν βρεθεί ανάμεσα στην επιθυμία και στο καθήκον, για τη δύναμη του ανθρώπου σε δύσκολες στιγμές, για τα μυστικά που βαραίνουν και τις αλήθειες που ζητούν να ειπωθούν. Δεν θα πω περισσότερα, παρά μόνο πως οι ήρωες αυτής της ιστορίας δεν θα σε αφήσουν να μείνεις απλός παρατηρητής. Θα σε τραβήξουν μέσα στον κόσμο τους και ίσως να σε αναγκάσουν να αναμετρηθείς με κάτι δικό σου. Τουλάχιστον αυτό συνέβη σε μένα.
Η συζήτηση με τη Δήμητρα Ιωάννου άφησε την αίσθηση μιας βαθιά ειλικρινούς συνάντησης γύρω από τον άνθρωπο, τις σχέσεις και όλα εκείνα που συχνά μένουν ανείπωτα. Μέσα από τις απαντήσεις της γίνεται ξεκάθαρο πως οι ιστορίες της δεν γεννιούνται απλώς από τη φαντασία, αλλά από μια ουσιαστική ανάγκη κατανόησης των ανθρώπινων συναισθημάτων και των αθέατων πλευρών της ψυχής.
Οι ήρωές της κουβαλούν πληγές, αντιφάσεις, πάθη και αδυναμίες, γι’ αυτό και μοιάζουν τόσο αληθινοί. Και ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη δύναμη των βιβλίων της. Η ικανότητά τους να κάνουν τον αναγνώστη να ταυτίζεται, να συγκινείται και να νιώθει πως κάπου μέσα στις σελίδες υπάρχει ένα κομμάτι και από τον ίδιο.
Με το νέο της βιβλίο να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, η Δήμητρα Ιωάννου συνεχίζει να επιστρέφει εκεί όπου ανήκει περισσότερο. Στις ιστορίες που μιλούν για τον άνθρωπο χωρίς ωραιοποιήσεις, αλλά με αλήθεια, συναίσθημα και ψυχή.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Το 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Κασσάνδρα» από τις Εκδόσεις Ψυχογιός, ανοίγοντας μια συγγραφική πορεία που ξεχώρισε για την έντονη ψυχογράφηση των χαρακτήρων, τα οικογενειακά μυστικά, τις δυνατές συναισθηματικές συγκρούσεις και τη βαθιά σύνδεση με την ελληνική παράδοση και τους τόπους της Ελλάδας.
Ανάμεσα στα βιβλία της ξεχωρίζουν τα «Βαλεντίνα, η Γητεύτρα των Αθηνών», «Η Κληρονόμος του Ποταμού», «Νυχτερινή Αφροδίτη», «Ο Χορός της Θεάς», «Αλεξάνδρεια», «Η Νοσοκόμα» και «Η Ανεπιθύμητη Ανιψιά». Μέσα από τα έργα της εξερευνά τις ανθρώπινες σχέσεις, τα τραύματα, την ανάγκη για αποδοχή και τη δύναμη της προσωπικής υπέρβασης.
Σήμερα συνεχίζει να εργάζεται ως ψυχοθεραπεύτρια και παράλληλα να γράφει ιστορίες που εστιάζουν στον άνθρωπο, στις αντιφάσεις του και στις αλήθειες που πολλές φορές κρύβονται πίσω από τη σιωπή.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου