AUTHORS STORIES
Ειρήνη ΜΑΛΑΜΟΥ
Η λογοτεχνία έχει τη δύναμη να κρατά ζωντανές ιστορίες που διαφορετικά θα χάνονταν στον χρόνο. Μέσα από τα βιβλία της, η συγγραφέας Ειρήνη Μαλάμου αναζητά εκείνες τις ανθρώπινες στιγμές που κρύβονται πίσω από τα μεγάλα γεγονότα, δίνοντας φωνή σε πρόσωπα, μνήμες και αλήθειες που εξακολουθούν να μας αγγίζουν μέχρι σήμερα.
Με αφορμή την επιστροφή του «Χρησμού της Κουκουβάγιας» στα βιβλιοπωλεία από τις Εκδόσεις Μίνωας και το νέο της μυθιστόρημα «Ανάμεσα σε δύο θεούς», μιλήσαμε μαζί της για τη συγγραφή, την ιστορική έρευνα, τις αληθινές ιστορίες που τη συγκίνησαν και τις διαδρομές που ακολουθούν οι ήρωές της μέχρι να φτάσουν στις σελίδες ενός βιβλίου.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, η Ειρήνη Μαλάμου μοιράζεται σκέψεις, εμπειρίες και ιστορίες που φωτίζουν όχι μόνο το έργο της, αλλά και τη βαθιά σχέση της με τη μνήμη, την ιστορία και τον άνθρωπο.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1) "Ο Χρησμός της Κουκουβάγιας" επιστρέφει στα βιβλιοπωλεία μέσα από τις Εκδόσεις Μίνωας, ακολουθώντας μια ξεχωριστή εκδοτική διαδρομή. Τι συναισθήματα σας γεννά αυτή η νέα πορεία του βιβλίου και τι σημαίνει για εσάς να βλέπετε την ιστορία αυτή να συνεχίζει το ταξίδι της;
«Ο Χρησμός της Κουκουβάγιας», το δεύτερο παιδί μου, είναι ένα βιβλίο που αγάπησα πολύ. Και το αγάπησαν πολύ και οι αναγνώστες. Η επιστροφή του στα βιβλιοπωλεία, και μάλιστα μέσα από έναν τόσο ιστορικό και καταξιωμένο εκδοτικό οίκο όπως οι εκδόσεις Μίνωας, δεν θα μπορούσε παρά να μου γεννά μια βαθιά συγκίνηση και ένα αίσθημα δικαίωσης.
Κάθε βιβλίο έχει το δικό του πεπρωμένο, και «Ο Χρησμός της Κουκουβάγιας» φαίνεται πως έχει ακόμα πολλές ιστορίες να διηγηθεί και πολλές καρδιές να αγγίξει. Η ξεχωριστή εκδοτική διαδρομή που προηγήθηκε ήταν ένα ταξίδι γεμάτο μαθήματα, αλλά αυτή η νέα αρχή μοιάζει με δικαίωση των προσπαθειών μου και της αγάπης που έχω δείξει σε αυτή την ιστορία.
Το να βλέπω τους ήρωές μου να αποκτούν ξανά «στέγη» και να ξεκινούν ένα νέο, ανανεωμένο ταξίδι προς τους αναγνώστες είναι η μεγαλύτερη επιβράβευση. Σημαίνει ότι η ιστορία αυτή παραμένει ζωντανή, επίκαιρη και έτοιμη να συναντήσει νέους συνοδοιπόρους.
2) Το μυθιστόρημα βασίζεται σε αληθινά γεγονότα και αγγίζει ζητήματα που εξακολουθούν να συγκινούν και να προβληματίζουν τον σύγχρονο αναγνώστη. Πώς προσεγγίσατε το υλικό της έρευνάς σας και με ποιον τρόπο ισορροπήσατε ανάμεσα στην ιστορική αλήθεια και τις ανάγκες της μυθοπλασίας;
Η προσέγγιση ενός υλικού που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα είναι μια διαδικασία που απαιτεί τεράστιο σεβασμό, υπευθυνότητα και, πάνω από όλα, βαθιά βουτιά στην ανθρώπινη ψυχολογία και την εποχή.
Η έρευνά μου δεν περιορίζεται μόνο στα στεγνά ιστορικά γεγονότα, τις ημερομηνίες ή τα επίσημα έγγραφα. Αναζητώ πάντα την «ανθρώπινη γεωγραφία» της εποχής: τις καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων, τις κοινωνικές συνθήκες, τον τρόπο που μιλούσαν, ακόμα και τα αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν ή τις μουσικές που άκουγαν. Αυτές οι λεπτομέρειες είναι που δίνουν πνοή και αυθεντικότητα στην ατμόσφαιρα του βιβλίου.
Η ισορροπία ανάμεσα στην ιστορική ακρίβεια και τη μυθοπλασία είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν συγγραφέα. Προσωπικά, ακολουθώ έναν βασικό κανόνα: Η ιστορική αλήθεια αποτελεί τον ακλόνητο καμβά, το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι ήρωες. Η μυθοπλασία, από την άλλη, είναι το εργαλείο που μου επιτρέπει να φωτίσω τις αθέατες πλευρές αυτών των γεγονότων — τα εσωτερικά κίνητρα, τις σιωπές, τα διλήμματα και τον ψυχικό κόσμο των ανθρώπων που βρέθηκαν στη δίνη της ιστορίας.
Δεν αλλοιώνω το ιστορικό γεγονός, αλλά χρησιμοποιώ τη λογοτεχνική ελευθερία για να μπω στην ψυχή των ηρώων μου. Με αυτόν τον τρόπο, το παρελθόν παύει να είναι μια μακρινή ανάμνηση και γίνεται μια ζωντανή εμπειρία που μπορεί να συγκινήσει, να προβληματίσει και να μιλήσει απευθείας στην καρδιά του σύγχρονου αναγνώστη.
3) Τα βιβλία που βασίζονται σε πραγματικές ιστορίες συχνά κρύβουν ανακαλύψεις που εκπλήσσουν ακόμη και τον ίδιο τον συγγραφέα. Υπήρξε κάποιο γεγονός, μια μαρτυρία ή μια ανθρώπινη ιστορία που ανακαλύψατε κατά την έρευνα για τον "Χρησμό της Κουκουβάγιας" και σας συγκίνησε τόσο ώστε να επηρεάσει ουσιαστικά την εξέλιξη του βιβλίου;
Κατά τη διάρκεια της έρευνας, έρχεται σχεδόν πάντα μια στιγμή που η ίδια η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία και σε αναγκάζει όχι μόνο να αναθεωρήσεις την πορεία της γραφής σου, αλλά να αναρωτηθείς για τον ίδιο σου τον εαυτό. Τι θα έκανες άραγε εσύ αν βρισκόσουν στη θέση του ήρωα; Θα είχες την ανάλογη δύναμη; Θα τολμούσες ή θα άφηνες τη ζωή να σε καταπιεί;
Αυτό που με συγκλόνισε και επηρέασε βαθύτατα την εξέλιξη του βιβλίου ήταν η Κατίνα. Όταν ήρθα αντιμέτωπη με την προσωπική εξομολόγηση της κόρης της για την ανείπωτη πράξη της : να τη φυγαδεύσει, ουσιαστικά να τη θεωρήσει νεκρή, για να τη γλυτώσει από το μαχαίρι του πατέρα της, συνειδητοποίησα ότι δεν μπορούσα να περιοριστώ σε μια γραμμική εξιστόρηση των γεγονότων.
Αυτή η μαρτυρία μού έδειξε ότι η πραγματική τραγωδία —αλλά και το μεγαλείο— κρύβεται στις γκρίζες ζώνες της ανθρώπινης ψυχής, εκεί όπου το ένστικτο συγκρούεται με το ηθικό χρέος. Αυτή η συναισθηματική φόρτιση με ανάγκασε να δώσω μεγαλύτερο βάθος στους ήρωές μου, να αλλάξω την πορεία ορισμένων σχέσεων μέσα στο έργο και να εστιάσω όχι μόνο στο «τι συνέβη», αλλά στο «πώς βιώθηκε» εσωτερικά. Η ίδια η ιστορία, μέσα από τις φωνές των πρωταγωνιστών, με οδήγησε να αφήσω το συναίσθημα να κυριαρχήσει στην πλοκή.
4) Ο "Χρησμός της Κουκουβάγιας" γράφτηκε για μια διαφορετική εποχή, αλλά συνεχίζει να βρίσκει αναγνώστες μέχρι σήμερα. Τι πιστεύετε ότι είναι αυτό που εξακολουθεί να αγγίζει το κοινό μέσα από τις σελίδες του και ποια από τα θέματα του βιβλίου θεωρείτε ότι παραμένουν διαχρονικά;
Η δύναμη του βιβλίου έγκειται στο γεγονός ότι, αν και η πλοκή του εκτυλίσσεται σε μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, στον πυρήνα του δεν μιλάει μόνο για το παρελθόν, αλλά για την ίδια την ανθρώπινη φύση. Οι εποχές αλλάζουν, οι κοινωνίες μεταβάλλονται και η τεχνολογία εξελίσσεται, όμως τα βαθύτερα ανθρώπινα ζητήματα παραμένουν αναλλοίωτα.
Αυτό που εξακολουθεί να αγγίζει το κοινό είναι η αλήθεια των χαρακτήρων. Οι ήρωες του βιβλίου δεν είναι ασπρόμαυρες φιγούρες· είναι άνθρωποι με αδυναμίες, πάθη, εσωτερικές συγκρούσεις και διλήμματα με τα οποία ο σύγχρονος αναγνώστης μπορεί εύκολα να ταυτιστεί. Όλοι μας, σε κάθε εποχή, έχουμε βρεθεί μπροστά σε προσωπικά σταυροδρόμια όπου έπρεπε να επιλέξουμε ανάμεσα στο εύκολο και το δίκαιο, ανάμεσα στον φόβο και την αγάπη.
Τα θέματα του βιβλίου που παραμένουν απολύτως διαχρονικά είναι: Η αναζήτηση της ταυτότητας και της προσωπικής αλήθειας: Το πώς ο άνθρωπος προσπαθεί να κατανοήσει τον εαυτό του και τη θέση του στον κόσμο, ειδικά όταν οι γύρω συνθήκες είναι χαοτικές. Το βάρος των μυστικών και των ανείπωτων τραυμάτων. Το παρελθόν —είτε το προσωπικό είτε το συλλογικό— συνεχίζει να ρίχνει τη σκιά του στο παρόν μέχρι να βρεθεί ο δρόμος για τη λύτρωση. Η δύναμη της συγχώρεσης και της συμφιλίωσης: Η αέναη πάλη του ανθρώπου να ξεπεράσει τον διχασμό, να επουλώσει τις πληγές του και να βρει τη γαλήνη.
Όταν ένα βιβλίο καταφέρνει να αγγίξει αυτές τις παγκόσμιες χορδές, παύει να ανήκει μόνο στην εποχή που περιγράφει ή στην εποχή που γράφτηκε. Γίνεται ένας καθρέφτης της ίδιας της ψυχής μας, και γι' αυτό συνεχίζει και θα συνεχίζει να βρίσκει συνοδοιπόρους και νέους αναγνώστες.
5) Περνώντας στο "Ανάμεσα σε δύο θεούς", θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τη στιγμή που γεννήθηκε η ιδέα αυτού του μυθιστορήματος. Ποια ήταν η αρχική σπίθα που σας οδήγησε σε αυτή την ιστορία και πώς εξελίχθηκε μέχρι να πάρει την τελική της μορφή;
Η αρχική σπίθα για το «Ανάμεσα σε δύο θεούς» γεννήθηκε μέσα από μια εικόνα και μια έντονη αντίθεση: την εικόνα ενός ερειπωμένου, μοναχικού κονακιού στον Θεσσαλικό κάμπο, το οποίο στεκόταν εκεί ως ένας σιωπηλός μάρτυρας του χρόνου, κουβαλώντας στις πληγές του μυστικά αιώνων. Αναρωτήθηκα ποιοι άνθρωποι περπάτησαν σε αυτά τα πατώματα, ποιοι έρωτες και ποιες προδοσίες σφράγισαν τους τοίχους του πριν παραδοθεί στη φθορά.
Αυτή η αρχική ιδέα απέκτησε μια εντελώς νέα, δραματική διάσταση και μια κινηματογραφική ένταση όταν συνδέθηκε με το παρόν. Η σπίθα έγινε φλόγα όταν σκέφτηκα να τοποθετήσω την αρχή της ιστορίας σε μια σύγχρονη στιγμή απόλυτης κρίσης: στις 4 Σεπτέμβρη του 2023, τη μέρα που ο βιβλικός Κατακλυσμός (η καταιγίδα Daniel) άρχισε να σαρώνει τον κάμπο.
Η ορμή του νερού στο παρόν λειτούργησε σαν ένας μοχλός που «σπάει» τα φράγματα του χρόνου. Εγκλωβίζοντας την Άννα, την ιδιωτική ντετέκτιβ, και τον Νάσο, τον ιστορικό, μέσα στην απειλή της πλημμύρας, δημιούργησα το ιδανικό κλίμα για να ξυπνήσουν τα φαντάσματα του παρελθόντος.
Η ιστορία εξελίχθηκε παλινδρομικά και πήρε την τελική της μορφή καθώς άρχισαν να παίρνουν σάρκα και οστά οι δύο κεντρικοί ήρωες του 19ου αιώνα: ο Χασάν μπέης και ο Παναγής. Το βιβλίο μεγάλωσε, απλώθηκε γεωγραφικά από τα Τρίκαλα και την Κόνιτσα μέχρι την Κωνσταντινούπολη, και μετατράπηκε από μια απλή ιστορία μυστηρίου σε ένα βαθύ ψυχολογικό και ιστορικό οδοιπορικό.
Ωστόσο, δεν ήθελα να γράψω για μάχες και εθνικούς αγώνες, αλλά για την εσωτερική πάλη του ανθρώπου που βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο κόσμους, δύο πατρίδες, δύο έρωτες και, τελικά, ανάμεσα σε δύο θεούς.
6) Το βιβλίο συνδυάζει ιστορία, μυστήριο και έντονες ανθρώπινες διαδρομές. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε κατά τη συγγραφή του και τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε περισσότερο σε αυτό το ταξίδι;
Η μεγαλύτερη πρόκληση σε ένα βιβλίο που συνυφαίνει την ιστορία, το μυστήριο και τις έντονες ανθρώπινες διαδρομές είναι να καταφέρεις να κρατήσεις όλες αυτές τις ισορροπίες ζωντανές, χωρίς η μία πλευρά να επισκιάζει την άλλη.
Η πρώτη μεγάλη δυσκολία ήταν η διαχείριση των δύο διαφορετικών χρονικών επιπέδων —του παρόντος, με την αγωνία της επιβίωσης μέσα στη βιβλική καταστροφή της πλημμύρας, και του παρελθόντος, με την πολυπλοκότητα του 19ου αιώνα. Ήταν σαν να έπρεπε να κουρδίσω δύο διαφορετικά όργανα ώστε να παίξουν την ίδια μελωδία. Έπρεπε το μυστήριο και η έρευνα της Άννας και του Νάσου στο σήμερα να τροφοδοτούνται οργανικά από τα μυστικά του Χασάν μπέη και του Παναγή στο χθες, διατηρώντας την αγωνία του αναγνώστη αμείωτη μέχρι την τελευταία σελίδα.
Η δεύτερη πρόκληση, αλλά και η μεγαλύτερη γοητεία αυτού του ταξιδιού, ήταν η ίδια η ψυχογραφία των χαρακτήρων. Με γοήτευσε απίστευτα η βουτιά στον εσωτερικό κόσμο ανθρώπων που έζησαν σε μια μεταβατική και σκληρή εποχή. Το να προσπαθείς να κατανοήσεις και να αποδώσεις με δικαιοσύνη και ενσυναίσθηση τα κίνητρα ενός Οθωμανού μπέη και ενός Έλληνα της περιόδου εκείνης, ξεφεύγοντας από τα στερεότυπα του «καλού» και του «κακού», είναι μια συγκλονιστική συγγραφική εμπειρία.
Αυτό που με μάγεψε περισσότερο ήταν ο τρόπος με τον οποίο οι ίδιοι οι ήρωες, παρά τις τεράστιες διαφορές τους, μοιράζονταν τα ίδια πανανθρώπινα συναισθήματα: τον φόβο της απώλειας, το πάθος για ελευθερία και τη δίψα για έναν απόλυτο, σχεδόν λυτρωτικό έρωτα.
Το να βλέπω αυτή την ιστορία να ξετυλίγεται μέσα από τα μάτια τους και να αποκτά τη δική της αυτόνομη πνοή ήταν η ομορφότερη ανταμοιβή σε όλη τη διάρκεια της συγγραφής.
7) Συχνά οι χαρακτήρες ενός μυθιστορήματος αποκτούν τη δική τους φωνή και οδηγούν τον συγγραφέα σε απρόσμενα μονοπάτια. Συνέβη κάτι αντίστοιχο στο "Ανάμεσα σε δύο θεούς" και αν ναι, πώς επηρέασε την εξέλιξη της ιστορίας αλλά και τη δική σας σχέση με τους ήρωές της;
Η αλήθεια είναι ότι στο «Ανάμεσα σε δύο θεούς» συνέβη αυτό ακριβώς και μάλιστα στον μέγιστο βαθμό. Ξεκινώντας το βιβλίο, είχα στο μυαλό μου ένα αρκετά ξεκάθαρο πλάνο για την πλοκή και τη μοίρα των χαρακτήρων. Καθώς όμως οι ήρωες άρχισαν να παίρνουν σάρκα και οστά, η δική τους «φωνή» έγινε τόσο δυνατή που κυριολεκτικά ανέτρεψε τις αρχικές μου προθέσεις.
Αυτό συνέβη κυρίως με τη σχέση ανάμεσα στον Χασάν μπέη και τον Παναγή, αλλά και με την εσωτερική διαδρομή της Άννας στο παρόν. Ενώ αρχικά είχα σχεδιάσει κάποιες συγκρούσεις να εξελιχθούν με έναν πιο παραδοσιακό ή αναμενόμενο τρόπο, οι ίδιοι οι ήρωες με «ανάγκασαν» να ακολουθήσω πολύ πιο σκοτεινά, βαθιά και απρόσμενα ψυχολογικά μονοπάτια.
Οι χαρακτήρες του 19ου αιώνα, εν γένει, αρνήθηκαν να μείνουν στατικοί μέσα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Απαιτούσαν δικαίωση για τα διλήμματά τους, με αποτέλεσμα οι συζητήσεις και οι αποφάσεις τους να αλλάξουν την ίδια την πλοκή, οδηγώντας με σε ένα φινάλε που ούτε η ίδια είχα προβλέψει όταν έγραφα τις πρώτες σελίδες. Αυτή η ανατροπή άλλαξε ριζικά και τη δική μου σχέση μαζί τους. Έπαψα με έναν μαγικό τρόπο να είμαι αυτή που κινεί τα νήματα και έγινα ο παρατηρητής της ζωής τους. Τους αγάπησα περισσότερο για τις αδυναμίες τους, τους πόνεσα για τα αδιέξοδά τους και, τελικά, τους σεβάστηκα βαθιά. Όταν ένας ήρωας καταφέρνει να σε εκπλήξει, ξέρεις ότι έχει γίνει αληθινός — και οι ήρωες του «Ανάμεσα σε δυο Θεούς» είναι πέρα για πέρα αληθινοί.
8) Τα έργα σας ξεχωρίζουν για τη βαθιά ιστορική έρευνα αλλά και για την ανθρώπινη ματιά με την οποία προσεγγίζετε τα πρόσωπα και τα γεγονότα. Τι είναι αυτό που σας ελκύει στις ιστορίες του παρελθόντος και σας κάνει να αφιερώνετε τόσο χρόνο για να τις ανασύρετε και να τις μεταφέρετε στη λογοτεχνία;
Η Ιστορία με κεφαλαίο «Ι» μας μαθαίνει τα μεγάλα γεγονότα, τις μάχες, τις πολιτικές αποφάσεις και τις ημερομηνίες. Η λογοτεχνία, όμως, έρχεται για να φωτίσει την ιστορία με μικρό «ι»: τη ζωή του απλού ανθρώπου που βρέθηκε μέσα στη δίνη αυτών των μεγάλων γεγονότων.
Σου απαντώ λοιπόν Σταύρο πως με γοητεύει η ιδέα ότι οι άνθρωποι του χθες, παρόλο που έζησαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες, ένιωθαν τον ίδιο ακριβώς πόνο, την ίδια αγωνία, τον ίδιο έρωτα και τον ίδιο φόβο με εμάς σήμερα. Όταν αφιερώνω μήνες ή και χρόνια στην έρευνα, νιώθω ότι κάνω μια ανασκαφή στην ανθρώπινη ψυχή. Ψάχνω τις σιωπές, τα ανείπωτα τραύματα και τις καθημερινές στιγμές που ξεχάστηκαν στον χρόνο.
Το να ανασύρω αυτές τις ιστορίες και να τις μεταφέρω στη λογοτεχνία είναι μια πράξη δικαιοσύνης και μνήμης. Πιστεύω βαθιά ότι δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το παρόν μας, ούτε να περπατήσουμε με σιγουριά προς το μέλλον, αν δεν έχουμε συμφιλιωθεί με το παρελθόν μας.
Κάθε φορά που ζωντανεύω μια ιστορία του χθες, νιώθω ότι χτίζω μια γέφυρα ανάμεσα στις εποχές, υπενθυμίζοντας στον αναγνώστη ότι, στον πυρήνα μας, οι άνθρωποι παραμένουμε πάντα ίδιοι, αναζητώντας τη λύτρωση, την αγάπη και την αλήθεια μας.
9) Μετά από μια σημαντική συγγραφική πορεία και αρκετά αγαπημένα βιβλία, πώς αισθάνεστε ότι έχει εξελιχθεί η σχέση σας με τη γραφή; Υπάρχουν πράγματα που σήμερα τα προσεγγίζετε διαφορετικά σε σχέση με τα πρώτα σας συγγραφικά βήματα;
Κοιτάζοντας πίσω, μπορώ να πω ότι η σχέση μου με τη γραφή έχει ωριμάσει και έχει βαθύνει, ακολουθώντας τη δική μου προσωπική και εσωτερική εξέλιξη. Στα πρώτα μου συγγραφικά βήματα, η γραφή είχε έναν χαρακτήρα σχεδόν ορμητικό· ήταν η ανάγκη να αποτυπώσω μια ιστορία, να γεμίσω το λευκό χαρτί με πλοκή, δράση και έντονες εναλλαγές. Υπήρχε μια δημιουργική αγωνία να αποδείξω —ίσως και στον ίδιο μου τον εαυτό— ότι μπορώ να τιθασεύσω τον λόγο.
Σήμερα, η προσέγγισή μου είναι πολύ διαφορετική. Έχω μάθει να εμπιστεύομαι τη σιωπή, τις παύσεις και τις γκρίζες ζώνες των ηρώων μου. Εκείνο που με ενδιαφέρει πλέον δεν είναι απλώς η εξωτερική πλοκή, αλλά η εσωτερική γεωγραφία των χαρακτήρων. Έχω αποκτήσει μεγαλύτερη υπομονή με το υλικό μου και, κυρίως, μεγαλύτερη ενσυναίσθηση. Αφήνω χώρο στους ήρωες να αναπνεύσουν, να κάνουν λάθη, να δείξουν τις αδυναμίες τους χωρίς να τους κρίνω. Αναζητώ την αλήθεια πίσω από τις λέξεις, στα ανείπωτα τραύματα και στις λεπτές αποχρώσεις των συναισθημάτων.
Η γραφή για μένα έχει πάψει να είναι μια απλή δημιουργική διέξοδος και έχει γίνει μια βαθιά, σχεδόν θεραπευτική διαδικασία κατανόησης του ανθρώπου και του κόσμου.
10) Πέρα από τη συγγραφέα, θα θέλαμε να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα και τον άνθρωπο Ειρήνη Μαλάμου. Ποιες εμπειρίες, αξίες ή προσωπικά βιώματα θεωρείτε ότι έχουν επηρεάσει περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο αφηγείστε τις ιστορίες σας;
Πίσω από τη συγγραφέα υπάρχει πάντα ο άνθρωπος, και στην περίπτωσή μου, η διαδρομή αυτού του ανθρώπου δεν ήταν μια ευθεία γραμμή, αλλά μια πορεία γεμάτη μεγάλες ανατροπές και έντονους ρόλους. Εάν θα έπρεπε να αναφερθώ σε όλες, θα χρειαζόμουν μάλλον ένα καινούργιο βιβλίο, καθώς η μεγαλύτερη συγγραφική και προσωπική μου σχολή υπήρξε η ίδια η ζωή μου.
Ας πούμε όμως λίγα έτσι για τα πάνω πάνω. Για πολλά χρόνια κινήθηκα σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο: εργαζόμουν ως προγραμματίστρια ηλεκτρονικών υπολογιστών σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Ήταν ένας κόσμος δομημένος, ορθολογικός, βασισμένος στη λογική και τους κώδικες. Ωστόσο, η ανάγκη μου να αποκωδικοποιήσω τον πιο πολύπλοκο «κώδικα» από όλους —την ανθρώπινη ψυχή— με οδήγησε σε μια ριζική αλλαγή καριέρας, στρέφοντάς με στην συγγραφή, που για τον άνθρωπο «Ειρήνη Μαλάμου» δεν υπήρξε απλώς μια δημιουργική ανάγκη, αλλά ένας τρόπος να επεξεργάζομαι τον κόσμο, να αναζητώ την ισορροπία και την βαθύτερη κατανόηση της ίδιας μας της ύπαρξης. Ωστόσο, η προηγούμενη επαγγελματική μου εμπειρία μου έμαθε να συνδυάζω την αναλυτική σκέψη με τη βαθιά ενσυναίσθηση, δύο στοιχεία που καθορίζουν απόλυτα τον τρόπο που στήνω την πλοκή και ψυχογραφώ τους ήρωές μου.
Παράλληλα όμως με αυτή την επαγγελματική διαδρομή, ο πιο καθοριστικός, ζωντανός και απαιτητικός ρόλος της ζωής μου είναι αυτός της μητέρας. Έχω την ευλογία να είμαι μητέρα τριών παιδιών και μεγαλώνοντας τρεις διαφορετικές προσωπικότητες, βιώνοντας τις ανησυχίες, τις μεταβάσεις και την εξέλιξή τους, έμαθα να ακούω τις διαφορετικές φωνές των ανθρώπων με υπομονή και χωρίς κριτική. Επίσης, οι δικές μου οικογενειακές ρίζες, οι ιστορίες που άκουγα από παιδί για το παρελθόν και οι απώλειες που έζησα στην προσωπική μου διαδρομή, με έκαναν να αντιληφθώ πόσο βαριά μπορεί να είναι η σκιά του χθες στο σήμερα.
Η συγγραφή, λοιπόν, για τον άνθρωπο «Ειρήνη Μαλάμου» » είναι το σημείο όπου συναντιούνται όλες αυτές οι ιδιότητες και οι εμπειρίες που με έσπρωξαν να κατανοήσω ότι οι πιο δυνατές ιστορίες γράφονται στις γκρίζες ζώνες της καθημερινότητας.
11) Πίσω από κάθε συγγραφέα κρύβονται ιστορίες που δεν έγιναν ποτέ βιβλία. Υπάρχει κάποια πραγματική ιστορία, κάποιο πρόσωπο ή κάποιο βίωμα που σας σημάδεψε βαθιά και που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, συνεχίζει να βρίσκει τον δρόμο του μέσα στις σελίδες των έργων σας;
Βάζεις βαθιά το μαχαίρι στο κόκκαλο. Υπάρχει όντως κάποια ιστορία που δεν έχει πάρει ακόμη τη μορφή ενός βιβλίου, παραμένει όμως μέσα μου τόσο ζωντανή ώστε να τροφοδοτεί υπόκωφα τις σκέψεις μου. Περιμένω να ωριμάσει, να πάψει να με επηρεάζει συναισθηματικά και να την κοιτάξω με πιο αντικειμενική ματιά. Τότε θα την βάλω στο χαρτί.
12) Και κλείνοντας, θα θέλαμε να μας δώσετε μια μικρή γεύση από τα σχέδιά σας για το μέλλον. Εργάζεστε ήδη πάνω σε ένα νέο βιβλίο; Τι μπορείτε να μας αποκαλύψετε για τη θεματολογία, την εποχή ή το ύφος του και πότε πιστεύετε ότι θα έχουμε τη χαρά να το κρατήσουμε στα χέρια μας;
Η αλήθεια είναι ότι η συγγραφική διαδικασία δεν σταματά ποτέ· το μυαλό ενός συγγραφέα είναι πάντα σε εγρήγορση, αναζητώντας την επόμενη ιστορία που θα του κλέψει την καρδιά. Αυτή την περίοδο, η ενέργειά μου μοιράζεται ανάμεσα σε τρία πολύ όμορφα συγγραφικά μονοπάτια.
Από τη μία πλευρά, απολαμβάνω το ταξίδι του «Ανάμεσα σε δυο Θεούς» και το ανανεωμένο ταξίδι του «Χρησμού της Κουκουβάγιας» με τις εκδόσεις Μίνωας, καθώς και την επαφή με τους αναγνώστες που ανακαλύπτουν ή ξαναδιαβάζουν τις ιστορίες αυτές. Είναι μια περίοδος εξωστρέφειας και μοιράσματος που μου δίνει τεράστια δύναμη.
Ταυτόχρονα, η ανάγκη της δημιουργίας έχει ήδη αρχίσει να με καλεί πίσω στη μοναξιά του γραφείου μου. Ναι, εργάζομαι ήδη πάνω σε μια νέα ιδέα. Βρίσκομαι στο στάδιο της αρχικής έρευνας και του χτισίματος των χαρακτήρων που ψιθυρίζουν στ’ αυτιά μου.
Όμως! Έχει ήδη πάρει τον δρόμο του ένα βιβλίο που θα δει το φως της δημοσιότητας σε λίγους μήνες. Για άλλη μια φορά, πρόκειται για ένα θέμα που ακουμπά τις σχέσεις που δοκιμάζονται κάτω από τις ιδιαίτερες συνθήκες μιας σκοτεινής εποχής - ίσως της πιο σκοτεινής- του παρελθόντος και στον τρόπο που έρχεται να ζητήσει απαντήσεις από το παρόν. Είναι ακόμα νωρίς για να αποκαλύψω λεπτομέρειες, αλλά μπορώ να υποσχεθώ ότι θα είναι ένα ταξίδι γεμάτο συναίσθημα, μυστήριο και, πάνω από όλα, βαθιά ανθρώπινη αλήθεια.
Ολοκληρώνοντας αυτή τη συζήτηση με την Ειρήνη Μαλάμου, μένει η αίσθηση πως πίσω από κάθε βιβλίο κρύβεται ένα μακρύ ταξίδι αναζήτησης, έρευνας και βαθιάς ανθρώπινης παρατήρησης. Ένα ταξίδι που δεν περιορίζεται στα ιστορικά γεγονότα, αλλά αναζητά τις ιστορίες των ανθρώπων που τα έζησαν και τα σημάδια που άφησαν πίσω τους.
Μέσα από τις απαντήσεις της, γίνεται φανερό ότι η συγγραφή δεν είναι απλώς η δημιουργία μιας ιστορίας, αλλά ένας τρόπος να διατηρούνται ζωντανές μνήμες, πρόσωπα και αλήθειες που εξακολουθούν να συνομιλούν με το παρόν.
Ευχαριστούμε την Ειρήνη Μαλάμου για αυτή τη συζήτηση και της ευχόμαστε το αναγνωστικό της ταξίδι να συνεχίσει να συναντά ανθρώπους που αγαπούν τις ιστορίες με ψυχή, συναίσθημα και ουσία
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Έχει γράψει τα μυθιστορήματα «Το Μαύρο Νυφικό», «Ο Χρησμός της Κουκουβάγιας» και «Ανάμεσα σε δύο Θεούς». Τα έργα της ξεχωρίζουν για την ιστορική τεκμηρίωση, την ατμοσφαιρική γραφή και τη βαθιά ψυχογράφηση των χαρακτήρων τους.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου